نمونه سوال آزمون وکالت با پاسخ تشریحی؛ تمرین آموزشی
نمونه سوال آزمون وکالت با پاسخ تشریحی در این صفحه فقط برای تمرین آموزشی ساخته شده است. این پرسشها از دفترچهٔ رسمی سازمان سنجش یا از آزمون برگزارشدهٔ کانون و مرکز برداشته نشده‌اند و نباید به‌عنوان «سؤال سال فلان» معرفی شوند. پاسخ هر مورد بر نص قانونی استوار است که همان‌جا نقل میشود. فهرست منابع و ضرایب را از منابع آزمون وکالت ۱۴۰۵ و روش خواندن را از راهنمای برنامه‌ریزی مطالعه آزمون وکالت بخوانید.
هشدار: این مطلب آموزش عمومی است، جای آزمون رسمی را نمی‌گیرد، تضمین قبولی نیست، و جایگزین مراجعه به وکیل در پروندهٔ مشخص نیست. به اطلاعیهٔ رسمی مراجعه کنید.
چگونه این تمرین را بخوانید
ابتدا صورت سؤال را خودتان جواب بدهید، بعد پاسخ و متن قانون را ببینید. گزینهٔ درست را حفظ نکنید؛ ببینید قانون کدام قید را گذاشته است. مواد کامل‌تر هر مبحث در مقاله‌های مرتبط آمده است.
پرسش یک — شرایط صحت معامله
کدام گزینه با مادهٔ ۱۹۰ قانون مدنی سازگارتر است؟
1. برای صحت هر معامله فقط اهلیت طرفین کافی است. 2. برای صحت هر معامله، قصد طرفین و رضای آنها، اهلیت، موضوع معین و مشروعیت جهت، شرایط اساسی‌اند. 3. جهت معامله حتماً باید در قرارداد نوشته شود، وگرنه عقد باطل است. 4. اگر یکی از چهار شرط نباشد، معامله در همه حال باطل است.
پاسخ تشریحی: گزینهٔ ۲. متن مادهٔ ۱۹۰ قانون مدنی چنین است:
برای صحت هر معامله شرایط ذیل اساسی است: 1 - قصد طرفین و رضای آنها. 2 - اهلیت طرفین. 3 - موضوع معین که مورد معامله باشد. 4 - مشروعیت جهت معامله.
گزینهٔ ۱ یک شرط را بهجای هر چهار شرط می‌گذارد. گزینهٔ ۳ با مادهٔ ۲۱۷ نمی‌خواند: تصریح جهت لازم نیست؛ فقط اگر جهت تصریح شود و نامشروع باشد، معامله باطل است. گزینهٔ ۴ ضمانت اجرا را در همه حال «بطلان» فرض کرده است؛ حال آنکه قانون در برخی فروض از عدم نفوذ سخن گفته است. شرح بیشتر در شرح ماده ۱۹۰ قانون مدنی است.
پرسش دو — آزادی قراردادها
بر اساس مادهٔ ۱۰ قانون مدنی، قراردادهای خصوصی نسبت به کسانی که آن را منعقد کرده‌اند در چه صورتی نافذ است؟
1. در هر حال، حتی اگر مخالف صریح قانون باشد. 2. فقط اگر در یکی از قالب‌های معین قانون مدنی گنجانده شده باشد. 3. در صورتی که مخالف صریح قانون نباشد. 4. فقط پس از ثبت در دفتر اسناد رسمی.
پاسخ تشریحی: گزینهٔ ۳. متن ماده:
قراردادهای خصوصی نسبت بکسانی که آنرا منعقد نموده اند در صورتیکه مخالف صریح قانون نباشد نافذ است.
نفوذ، نسبت به طرفین عقد است و مشروط به نبود مخالفت صریح با قانون. این ماده ثبت رسمی را شرط نفوذ ندانسته و همهٔ عقود را به قالب‌های نامبرده در قانون محدود نکرده است. مرز این آزادی را در شرح ماده ۱۰ قانون مدنی ببینید.
پرسش سه — صلاحیت نخستین
رسیدگی نخستین به دعاوی، حسب مورد، بر اساس مادهٔ ۱۰ قانون آیین دادرسی مدنی در صلاحیت کدام مرجع است؟
1. فقط دادگاه انقلاب، در همهٔ دعاوی مدنی. 2. دادگاههای عمومی و انقلاب، مگر در مواردی که قانون مرجع دیگری را تعیین کرده باشد. 3. همیشه شورای حل اختلاف، مگر طرفین خلاف آن را بخواهند. 4. دادگاه محل اقامت خواهان، در همه حال.
پاسخ تشریحی: گزینهٔ ۲. متن مادهٔ ۱۰ قانون آیین دادرسی مدنی:
رسیدگی نخستین به دعاوی، حسب مورد در صلاحیت دادگاههای عمومی و انقلاب است مگر در مواردی که قانون مرجع دیگری را تعیین کرده باشد.
گزینهٔ ۱ دادگاه عمومی را کنار گذاشته و همهٔ دعاوی مدنی را به دادگاه انقلاب داده است. گزینهٔ ۳ استثنا را به خواست طرفین بسته، نه به حکم قانون. گزینهٔ ۴ صلاحیت محلی را با صلاحیت ذاتی نخستین مخلوط کرده و حتی در صلاحیت محلی هم قاعدهٔ اصلی مادهٔ ۱۱ اقامتگاه خوانده است، نه خواهان؛ دعاوی غیرمنقول هم طبق مادهٔ ۱۲ در محل وقوع مال طرح میشود. شرح در شرح ماده ۱۰ قانون آیین دادرسی مدنی است.
پرسش چهار — تعریف جرم
مطابق مادهٔ ۲ قانون مجازات اسلامی، جرم کدام است؟
1. هر رفتار ناپسند عرفی، حتی اگر قانون برای آن مجازات تعیین نکرده باشد. 2. فقط فعل مثبت؛ ترک فعل هیچ‌گاه جرم نیست. 3. هر رفتاری اعم از فعل یا ترک فعل که در قانون برای آن مجازات تعیین شده است. 4. فقط رفتاری که در شرع گناه باشد، صرف‌نظر از قانون.
پاسخ تشریحی: گزینهٔ ۳. متن مادهٔ ۲:
هر رفتاری اعم از فعل یا ترک فعل که در قانون برای آن مجازات تعیین شده است جرم محسوب می شود.
رکن قانونی همین‌جا است. عمد و غیرعمد و شرایط مسؤولیت را مواد ۱۴۴، ۱۴۵ و ۱۴۰ جداگانه گفته‌اند. چارچوب آموزشی را در ارکان جرم بخوانید.
پرسش پنج — مهر به مجرد عقد
مطابق مادهٔ ۱۰۸۲ قانون مدنی، زن از چه زمانی مالک مهر میشود؟
1. از زمان نزدیکی. 2. از زمان مطالبه در اجرای احکام. 3. به مجرد عقد؛ و میتواند هر نوع تصرفی که بخواهد در آن بنماید. 4. فقط پس از پرداخت کامل مهر از سوی شوهر.
پاسخ تشریحی: گزینهٔ ۳. متن مادهٔ ۱۰۸۲:
بمجرد عقد، زن مالک مَهر میشود و میتواند هر نوع تصرفی که بخواهد در آن بنماید.
حق امتناع مادهٔ ۱۰۸۵ و محاسبهٔ وجه رایج در تبصرهٔ الحاقی، مالکیت به مجرد عقد را از بین نمی‌برند. جزئیات در مهریه و قانون مدنی است.
چند تذکر برای ادامهٔ تمرین
سؤال رسمی آزمون هر سال ممکن است از آیین‌نامه، رأی وحدت رویه یا اصلاحیه باشد؛ این پنج پرسش فقط چند مادهٔ پرکاربرد را برای روش خواندن قانون تمرین می‌دهند. اگر در هر دو آزمون کانون و مرکز شرکت می‌کنید، منبع فقه و درس ثبت را یکی نگیرید. شرایط ثبت‌نام را از شرایط شرکت در آزمون وکالت و تفاوت دو مرجع را از تفاوت کانون وکلا و مرکز وکلا بخوانید.
پرسش‌های رایج
آیا نمونه سوال آزمون وکالت با پاسخ تشریحی این صفحه، سؤال رسمی است؟ خیر. برای تمرین آموزشی نوشته شده و به هیچ دورهٔ رسمی آزمون منتسب نیست.
چرا بهجای نکتههای تستی، متن قانون آمده است؟ چون گزینهٔ درست باید به نص برگردد. نکتهای که با ماده مخالف باشد، برای جلسهٔ آزمون هم پایدار نیست.
آیا با حفظ همین پنج سؤال میتوان به آزمون اکتفا کرد؟ خیر. حجم منابع رسمی بسیار بیشتر است و این صفحه فقط روش پاسخدادن را نشان میدهد.
اگر متن قانون اصلاح شده باشد، چه باید کرد؟ همین نقلها از پیکرهٔ مسیر داد است. متن جاری را با روزنامهٔ رسمی یا اطلاعیهٔ مرجع برگزارکننده تطبیق دهید.
منبع این پرسشها چیست؟ صورت سؤالها تألیفیاند. متن مواد از پیکرهٔ قانون مدنی، قانون آیین دادرسی مدنی و قانون مجازات اسلامی مسیر داد نقل شده است.
شروع در مسیر داد
اگر می‌خواهید متن قانون را جستجو کنید یا با درسنامه و تست‌های آموزشی بیشتر تمرین کنید، می‌توانید در مسیر داد رایگان ثبت‌نام کنید. این ابزار جای دفترچهٔ رسمی و جای مراجعه به وکیل را نمی‌گیرد.
یادآوری منبع
نقل مواد ۱۹۰ و ۱۰ و ۱۰۸۲ قانون مدنی، مادهٔ ۱۰ قانون آیین دادرسی مدنی و مادهٔ ۲ قانون مجازات اسلامی از پیکرهٔ مسیر داد است. این پرسشها سؤال رسمی آزمون وکالت نیستند.